De kracht van gemeenschap: sociale permacultuur

lets-love-our-communities

De voorbije dagen zijn bewogen dagen voor me geweest. Ik mocht dichtbij anderen met gevoelens, twijfels, visies, pijnen, hoop omtrent ‘gemeenschap’ staan.

Het begon met de vraag van een collega-tuinierster. Ze had een oproep gelanceerd om elkaar in onze tuinen te gaan helpen. Ze nodigde ons uit te starten in haar tuin. Ik was daar. Andere genodigden hadden het laten afweten. Hun reden? Teveel werk in eigen tuin.

Wat mijn collega-tuinierster telkens zo mooi verwoordt en wat oh zó waar is, is het volgende: als je met zijn tweeën 4u in de tuin werkt, krijg je veel meer gedaan dan wanneer je 8u in je eentje aan de slag gaat. Met zijn tweeën (of meerderen) gaat het werk vlotter, efficiënter, gezelliger. Je weet, kunt en bereikt meer.

Dit gebruik staat in permacultuur bekend als ‘permablitz’: elkaar helpen om het werk te verlichten, uitwisselen, van elkaar leren, samen eten en overvloed delen, elkaar inspireren en genieten van het samen bezig zijn.

Een dag later was ik aanwezig op de algemene vergadering van een coöperatie. Thema’s als engagement en betrokkenheid bij het project liepen onvoorzien als rode draad door de bijeenkomst. Twijfels omtrent de meerwaarde van deelnemen werden geuit.

Naarmate de vergadering vorderde, konden verschillende participanten hun initiële reden van instap opnieuw voelen, hun hoop. Ik hoorde o.a. volgende uitspraak: “Als ik thuis ben, denk ik dat er hier niets is dat ik thuis niet ook heb, maar als ik hier ben, voel ik dat dat niet waar is.” En deze: “Gedeelde wijsheid was wat ik hoopte te vinden in een gemeenschap.”

Elk van de participanten was/is op zoek naar zingeving. Onze wereld wankelt. Eén van de coöperanten verwoordde het mooi: “We zitten in een urgentiefase.” Wat is zinvol om te doen op dit ogenblik in de geschiedenis? We kijken een klimaatcrisis, een economische crisis, een migratiecrisis, milieucrisissen, een burn-outcrisis, … in de ogen. Wat is zinvol om te doen? We zoeken naar antwoorden.

En hier, precies hier komt de kracht van de gemeenschap om de hoek kijken. De antwoorden op bovenstaande vragen vinden we niet in ons eentje. De antwoorden op bovenstaande vragen vinden we niet bij een expert of overheidsinstantie. De samenloop van de multiple uitdagingen die we nu voor onze kiezen krijgen, is uniek, niet eerder in de geschiedenis beleefd. We kunnen er de geschiedenisboeken niet op naslaan.

Onze weg vooruit kunnen we alleen samen maken. Door gezamenlijk stappen te zetten die voor ieder afzonderlijk goed voelen. Methodieken als verbindende communicatiedragon dreaming, deep democracy, CLCP (SALT), sociocratie kunnen ons daarbij ondersteunen.

De behoefte aan samen antwoorden vinden is een reële behoefte die op de vergadering herhaaldelijk benoemd werd, we voelen dat de uitdagingen te groot zijn om alleen het hoofd te bieden. Dáárom zoeken we elkaar op: we hopen steun, bemoediging, inspiratie, antwoorden, wijsheid bij elkaar te vinden. Vinden we ze, dan fungeren deze zaken als brandstof: ze stuwen ons vooruit en tillen ons boven onszelf uit. We ervaren synergie, we worden meer dan de som van onze delen. Hoe diep weggestopt ook, ieder draagt het verlangen naar deze ervaring ergens in zich. We willen allemaal deel zijn van een gemeenschap, van een groter geheel. 

Wat we zouden kunnen doen, is zoeken naar welke rollen we in een gemeenschap zouden kunnen vervullen.  Permacultuurpioniers Bill Mollison en Geoff Lawton voorzagen dat binnen enige tijd onze specialistische banen op grote afstand van onze woonplaats plaats zouden gemaakt hebben voor lokaal gemeenschapswerk. Binnen de gemeenschap zal ieder meerdere rollen op zich nemen. Deze toekomstvisie wordt ook wel omschreven als sociale permacultuur.

Concreter zagen beide mannen het bovenstaande op volgende wijze vorm krijgen: permacultuurdorpen zullen zich vormen. Een permacultuurdorp is een verzameling van 10 gezinnen die elk voor hun eigen zone 1 zorgen en gezamenlijk voor de zones 2 – 5. Drie permacultuurdorpen samen (= 30 gezinnen) kunnen zelfvoorzienend zijn qua voeding en werkgelegenheid.

Ik houd van deze visie, van dit praktisch handvat dat aanvoelt als een realistische toekomstmogelijkheid: haalbaar, schaalbaar, overal toepasbaar. En weet je wat ik er het aller-, allermooiste aan vind? We hoeven niet te wachten tot de toekomst ons op onze knieën dwingt. We kunnen nu al veranderen, we kunnen nu al kiezen voor het mee opbouwen en versterken van onze gemeenschap. We kunnen nu ons steentje al bijdragen. We kunnen ons nu al trainen in communicatievaardigheden, we kunnen ons nu al verbinden en samen antwoorden en wijsheid zoeken en vinden.

Met welke gemeenschap ga jij je verbinden? Welke rollen ga jij opnemen? The time to act is now.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *